---------- Forwarded message ----------
From:
Blogger <no-reply@blogger.com> Date: 2013/3/8
Subject: [လူဗိုလ္ဟူသည္ ...] ပညာေရးႏွင့္ လြတ္လပ္စြာေတြးေခၚခြင့္
To:
lubo601@gmail.com Myanmar Volunteer
ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး က႑ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ စီမံခန္႔ခြဲမႈဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေအာက္တိုဘာလ ၆၊ ၇ ရက္ေန႔မ်ားတြင္ အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္၊ ခရစ္ယာန္ ဓမၼတကၠသိုလ္ တြင္ ျမန္မာ့ပညာေရးနယ္ပယ္အသီးသီးမွ ပညာရွင္မ်ား၊ စိတ္ပါဝင္စားသူမ်ားစြာ ဘပါဝင္သည့္ ေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခု က်င္းပခဲ့သည္ကို သတင္းမ်ားအရသိရပါသည္။
အဆိုုပါေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ပညာေရးႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အခ်က္အလက္မ်ားစြာ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည့္ အနက္မွ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ၊ ပုဒ္မ ၃၃ တြင္ပါဝင္သည့္ "ႏိုင္ငံေတာ္သည္ လူငယ္မ်ား မ်ဳိးခ်စ္ စိတ္ဓာတ္ ရွင္သန္ထက္ျမက္ေရး၊ အေတြးအေခၚမွန္ကန္ေရးႏွင့္ ဗလငါးတန္ တိုးတက္ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေရးတို႔အတြက္ ေဆာင္ရြက္ရမည္" ဆိုသည့္ျပ႒ာန္းခ်က္ ျပင္ဆင္ေပးရန္ ေဆြးေႏြးၾကရာတြင္ ေဆြးေႏြးပြဲကို ဦးေဆာင္က်င္းပသူ Thinking Foundation Class မွ ေဒါက္တာ သိန္းလြင္ က အေတြးအေခၚမွန္ကန္ေရးကို မည္သို႔အဓိပၸာယ္ဖြင့္မည္မွာ အခက္အခဲရွိေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ အဆိုပါ အေတြးအေခၚမွန္ကန္ေရး ဆိုေသာအခ်က္ကို ပယ္ဖ်က္ၿပီး ၎အစား ပညာသင္ၾကားပိုင္ခြင့္ႏွင့္ လြတ္လပ္စြာ ေတြးေခၚခြင့္ ရွိရမည္ဟု ျပင္ဆင္ေပးဖို႔လိုေၾကာင္း ေထာက္ျပေျပာဆိုခဲ့ပါသည္။
ေဖာ္ျပပါေဆြးေႏြးခ်က္တြင္ ပါဝင္သည့္ လြတ္လပ္စြာ ေတြးေခၚခြင့္ ကို ရင့္သန္ေအာင္ ပညာေရးစနစ္မွ မည္သို႔ေထာက္ပံ့ေပးသင့္သည္ကို စာေရးသူ လက္လွမ္းမီသေလာက္ တင္ျပပါမည္။ ပညာေရးဟူသည္ မိဘ၊ ဆရာႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရတို႔ ပူးေပါင္းကာ အနာဂတ္မ်ဳိးဆက္သစ္မ်ားအား မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ႏွင့္ အနာဂတ္၏လိုအပ္ခ်က္၊ ေတာင္းဆိုခ်က္တို႔ကို ေလ့က်င့္ သင္ၾကား ျပဳစု ပ်ဳိးေထာင္ ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ ပညာေရး၏ အဓိကတာဝန္မွာ လူသားတို႔အား ေလ့က်င့္ေပးရန္ျဖစ္သည္။ မည္သည္တို႔ကို ေလ့က်င့္ေပးရမည္နည္း ?
အနာဂတ္ မ်ဳိးဆက္သစ္မ်ားကို ေလ့က်င့္ေပးရန္အတြက္ လူသားတို႔၏ အသိဉာဏ္ကို သ႐ုပ္ခြဲၾကည့္ရန္ လိုပါသည္။ လူတို႔တြင္ အသိဉာဏ္ မ်ဳိးစံု ရွိပါသည္။ အေျခခံအားျဖင့္ အသိဉာဏ္တို႔သည္ ေမြးဖြားခ်ိန္ကတည္းက မ်ားစြာ မကြာျခားေသာ္လည္း လူတန္းစားအလိုက္ ျပန္လွန္သံုးသပ္၍ ေမြးရာပါ အသိဉာဏ္မ်ား ရွင္သန္လာေစရန္ ေလ့က်င့္ေပးရမည္မွာ ပညာေရး၏ ပဓာန တာဝန္ျဖစ္ပါသည္။ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရမည့္ အေျခခံ အသိဉာဏ္ (၈) မ်ဳိးရွိပါသည္။
၁။ စိတ္ကူးတြင္ ပံုေဖာ္တတ္ေသာ အသိဉာဏ္ ( Spatial Visual Intelligence )
လူသားတို႔သည္ ေတြးလိုက္တိုင္း စိတ္ကူးနယ္ပယ္သို႔ေရာက္သည္။ စိတ္ကူးနယ္ပယ္တြင္ မိဘေဆြမ်ဳိး မိသားစု၊ အေပါင္းအသင္း၊ ေနရာေဒသ၊ အေဆာက္အဦ စသည္တို႔ အပါအဝင္ အားလံုးကို ပံုေဖာ္ရသည္။ ဤသို႔ ပံုေဖာ္ရမည့္ အရင္းခံအေၾကာင္းအရာမွာ ဦးေႏွာက္တြင္းရွိ စိတ္ကူးတြင္ ပံုေဖာ္တတ္ေသာ အသိဉာဏ္ သာျဖစ္သည္ကို သိပၸံပညာရွင္မ်ားက သက္ေသျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ စိတ္ကူးတြင္ ပံုေဖာ္တတ္ေသာ အသိဉာဏ္ ေၾကာင့္သာ အက္ဒီဆင္က လွ်ပ္စစ္မီလံုးကို တီထြင္ခဲ့သလို စတိဗ္ေဂ်ာ့က i pad ကို ကၽြန္ေတာ့္တို႔ေရွ႕ေမွာက္ အေရာက္ပို႔ေပးခဲ့သည္။ စိတ္ကူးတြင္ ပံုေဖာ္တတ္ေသာ အသိဉာဏ္ ရင့္သန္ဖြံ႕ၿဖိဳးေစရန္ ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ စိတ္ကူးျဖင့္ ပံုေဖာ္ခြင့္ေပးရန္သာ ျဖစ္သည္။ ဥပမာ ျမန္မာ့သမိုင္း၊ ကမၻာ့သမိုင္း မ်ားသည္ ကေလးမ်ား၏ စိတ္ကူးတြင္ ပံုေဖာ္ေစတတ္သည့္ အသိဉာဏ္ရင့္သန္ေအာင္ ေလ့က်င့္ရာတြင္ အသံုးျပဳသည့္ အေၾကာင္းျပဳခ်က္(Subject) ျဖစ္ပါသည္။ သမိုင္းပါအခ်က္အလက္မ်ားကို အေၾကာင္းျပဳ၍ စိတ္ဝင္စားစရာျဖစ္ေအာင္ ဖြယ္ဖြယ္ရာရာ ဆရာတို႔၏ အတတ္ပညာျဖင့္ တန္ဆာဆင္ၿပီး ေျပာျပဖန္မ်ားလာေသာ အခါ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ စိတ္ကူးတြင္ ပံုေဖာ္တတ္လာသည္။ (၁ဝ) တန္းသို႔ေရာက္ေသာအခါ ၁ဝ ႏွစ္ခန္႔ေလ့က်င့္ခဲ့ၿပီျဖစ္၍ စိတ္ကူးတြင္ ပံုေဖာ္တတ္ေသာ အသိဉာဏ္ သည္ အေျခခံအားျဖင့္ ေကာင္းစြာရင့္သန္ၿပီျဖစ္ၿပီး ၎ရင့္သန္ၿပီးျဖစ္ေသာ စိတ္ကူးတြင္ ပံုေဖာ္တတ္မည့္ အသိဉာဏ္အား တကၠသိုလ္ႀကီးမ်ားတြင္ ဆက္လက္ရွင္သန္ ရင့္က်က္ေအာင္ ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေလ့က်င့္မွသာ ငယ္စဥ္က လက္ဦး ဆရာ/ ဆရာမမ်ား ႀကိဳးစားထားသမွ် သဲထဲေရသြန္ မျဖစ္မည္ျဖစ္သည္။ အေျခခံပညာ(ေက်ာင္းမ်ား)ႏွင့္ အဆင့္ျမင့္ပညာ(တကၠသိုလ္မ်ား) ဆက္စပ္ထားမႈ၊ ဆက္စပ္ေလ့က်င့္ရန္ စီစဥ္ထားမႈ မရွိပါက လက္ဦးဆရာမ်ား၏ တန္ဖိုးရွိေသာ အခ်ိန္ႏွင့္ လုပ္အားမ်ား အလဟသ ျဖစ္သြားးပါလိမ့္မည္။
အကယ္၍ စိတ္ကူးတြင္ အသိဉာဏ္ရွိေသာ္လည္း ေကာင္းစြာေလ့က်င့္ေပးရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့ပါလွ်င္ ထိုကေလးမ်ား ႀကီးျပင္းလာေသာအခါ က်င္လည္ရာက႑မ်ားတြင္ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္း၊ ေနာက္လိုက္ေကာင္း တစ္ေယာက္ ျဖစ္လာရန္ အေျခအေန အလြန္နည္းပါးသြားေသာေၾကာင့္ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားက ဤအသိဉာဏ္ ရင့္သန္ေစရန္ သမိုင္း၊ ပထဝီ အစရွိေသာ အေၾကာင္းျပဳခ်က္(Subject) မ်ားအသံုးျပဳ၍ ငယ္စဥ္ကေလးဘဝ ကတည္းက ေလ့က်င့္ေပးလိုက္ရန္ အထူးအေရးႀကီးပါသည္။ ထိုသို႔ေလ့က်င့္ေပးရမည့္ အစား အလြတ္က်က္ခိုင္းလိုက္ျခင္းျဖင့္ ထိုအသိဉာဏ္ မဖြံ႕ၿဖိဳးႏိုင္ေတာ့ဘဲ မူလရည္ရြယ္ခ်က္ ေပ်ာက္သြားပါလိမ့္မည္။ ဤေနရာတြင္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားရာ၌ အသံုးျပဳေသာ အေၾကာင္းျပဳခ်က္မ်ားကို အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ Subject မ်ားဟု ဘာသာျပန္ဆိုပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သမိုင္း၊ ပထဝီ စသည္မ်ားကို ေယဘုယ်အားျဖင့္ Subject မ်ားဟုေခၚပါသည္။ သို႔ရာတြင္ Subject ဟူေသာ အဂၤလိပ္စကားကို ျမန္မာမႈျပဳရာဝယ္ (ဘာသာရပ္)ဟု ဘာသာျပန္ဆိုေသာေၾကာင့္ မူရင္းမူလ အဓိပၸာယ္ျဖစ္ေသာ ေလ့က်င့္ရန္ အေၾကာင္းျပဳခ်က္ဟူ၍ အႏွစ္သာရပါသည့္ အဓိပၸာယ္ႏွင့္ ၎၏လုပ္ငန္းမ်ားကို ေမ့ေလ်ာ့ကုန္ၾကၿပီး ကေလးမ်ားအား အသိဉာဏ္ရင့္သန္ေစရန္ ေလ့က်င့္မႈေပးရမည့္အစား အနာဂတ္ဘဝအတြက္ အေထာက္အကူမျပဳသည့္ အလြတ္က်က္မွတ္ခိုင္းျခင္း ပံုစံကိုေတြ႕ရမည္ျဖစ္သည္။ ကေလးမ်ားအား သင္႐ိုးပါအတိုင္း က်က္မွတ္ျခင္းထက္ သင္႐ိုးပါ အခ်က္အလက္မ်ားကို အေၾကာင္းျပဳကာ ဦးေႏွာက္အတြင္း ပံုေဖာ္တတ္မႈ အားေကာင္းလာေစရန္ ဆရာ၊ ဆရာမ မ်ားက အပင္ပန္းခံ ေလ့က်င့္ေပးရန္သာ အဓိကျဖစ္ပါသည္။
စိတ္ကူးတြင္ ပံုေဖာ္တတ္ေသာ အသိဉာဏ္ ေၾကာင့္
- စိတ္ကူးတြင္ အဆင့္မ်ားစြာ ပံုေဖာ္စဥ္းစားလာႏိုင္သည္။
- ပစၥည္းအသစ္မ်ားကို ႀကံဆတီထြင္ စဥ္းစားလာႏိုင္သည္။
- အလုပ္တစ္ခုေၾကာင့္ ရလာမည့္ ရလဒ္မ်ားကို နီးစပ္စြာ ခန္႔မွန္းႏိုင္လာသည္။
- အလုပ္လုပ္တိုင္း အလုပ္ကို သ႐ုပ္ခြဲေလ့လာအားေကာင္းလာသည္။
ထိုအသိဉာဏ္မ်ား ျမင့္မားလာလွ်င္ က႑အသီးသီးတြင္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ၾကရာတြင္ အဆင္ေျပပါ လိမ့္မည္။
၂။ သဘာဝသ႐ုပ္ကို တြက္ခ်က္တတ္ေသာ အသိဉာဏ္ (Logical Mathematical Intelligence)
လူသားအားလံုးတို႔သည္ ဘဝတြင္ မွန္ကန္ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ႏိုင္ရန္လိုအပ္ပါသည္။ မွန္ကန္ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားခ်မွတ္ႏိုင္ရန္ ေလ့က်င့္ေပးလိုလွ်င္ မွန္ကန္ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ အခြင့္အေရး ေပးေလ့က်င့္ေပးမွသာ အထိေရာက္ဆံုးျဖစ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ပညာေရးတြင္ သခၤ်ာကို အေၾကာင္းျပဳကာ မွန္ကန္ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပါင္းမ်ားစြာကို ခ်ေစရန္၊ သဘာဝသ႐ုပ္က် တြက္ခ်က္တတ္ေသာ အသိဉာဏ္ကို တိုးပြားေစရန္ ေလ့က်င့္ေပးရပါသည္။ ဥပမာ ၁ + ၁ = ၂ ဟူေသာ သခၤ်ာပုစၦာကို ကေလးမ်ားတြက္ခ်က္ရာတြင္ (=) ညီမွ်ျခင္း ခ်ေရးသည့္ ခဏတြင္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္တစ္ခု ခ်မွတ္ရသည္။ ညီမွ်ျခင္းတစ္ခု ေရးခ်တိုင္း ေရးခ်တိုင္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္တစ္ခု ခ်ၾကရပါသည္။ မွန္သည္ျဖစ္ေစ မွားသည္ျဖစ္ေစ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတာ့ ခ်ၾကရပါသည္။ မွားယြင္းေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို ဆရာ/ဆရာမ မ်ားက ျပဳျပင္ေပးကာ မွန္ကန္ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားျဖစ္ပါက ကိုယ္ပိုင္ယံုၾကည္မႈ တိုးပြားလာပါသည္။ သို႔ပါ၍ ေက်ာင္းေနစဥ္ကာလ တစ္ေလွ်ာက္ ညီမွ်ျခင္းေပါင္းမ်ားစြာ ေရးသားကာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပါင္းမ်ားစြာ ေလ့က်င့္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ သဘာဝသ႐ုပ္က် တြက္ခ်က္တတ္ေသာ အသိဉာဏ္ ရင့္သန္လာပါသည္။ (သို႔ရာတြင္ ထိုသို႔ မွန္ကန္ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို ခ်မွတ္ႏိုင္ရန္ ဆရာ/ဆရာမ မ်ားက ပ့ံပိုးေပးရမည့္ အစား အဆင္သင့္တြက္ျပကာ ဒါသင္၊ ဒါေမး စသည့္ လြဲမွားသည့္ပံုစံမ်ားကို ေတြ႕ျမင္ေနၾကရပါသည္။)
၃။ ဘာသာစကားဆိုင္ရာ အသိဉာဏ္ (Verbal Linguistic Intelligence)
စကားေျပာေကာင္းျခင္းသည္လည္း လူမႈပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ဦးေဆာင္မႈျပဳႏိုင္ရန္ ေထာက္ကူေပး ပါသည္။ စကားေျပာကၽြမ္းက်င္သူမ်ားျဖစ္လာရန္ ပညာေရးတြင္ ဘာသာစကားႏွင့္ စာေပ မ်ားကို သင္႐ိုးတြင္ထည့္သြင္းကာ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရပါသည္။ ဘာသာစကားမ်ားကို ေလ့လာခြင့္ ေပးျခင္းသည္ ဘာသာစကားဆိုင္ရာ အသိဉာဏ္ကို အေကာင္းဆံုးေလ့က်င့္ေပး ျခင္း ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ မိခင္ဘာသာစကား အျပင္ ဒုတိယဘာသာစကား(Second Language) တစ္ခုခုကိုပါ ထည့္သြင္း သင္ၾကားေပးရပါသည္။ ဘာသာစကားကို ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရာတြင္ နားေထာင္၊ ေျပာ၊ ေရး၊ ဖတ္ ၄ မ်ိဳးလံုးကို အစီအစဥ္တက် ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရပါမည္။ သို႔မွသာ မိမိေျပာလိုရာကို ဘာသာစကား ၾကားခံျဖင့္ တစ္ဖက္သား နားလည္ေစရန္ ေကာင္းစြာေျပာဆိုဆက္ဆံ တတ္လာမည္၊ အေျခအေနသစ္မ်ားကို စူးစမ္းေလ့လာႏိုင္လာမည္။
၄။ ခႏၶာကိုယ္ေရြ႕လ်ားမႈဆိုင္ရာ အသိဉာဏ္ (Bodily Kinestatic Intelligence)
လူသားတို႔သည္ ေနစဥ္ႏွင့္အမွ် လႈပ္ရွား သြားလာေနၾကရပါသည္။ ထုိသို႔ ပုံမွန္ လႈပ္ရွားသြားလာ ေနႏိုင္လွ်င္ က်န္းမာေရး ေကာင္းေနပါသည္။ ထိုသို႔ ခႏၶာကိုယ္ လႈပ္ရွားကာ က်န္းမာေရးေကာင္းေန ေစရန္ PE(Physical Education) ေခၚ ကာယပညာကို ပညာေရးတြင္ ထည့္သြင္း ေလ့က်င့္ေပးရပါသည္။ ေန႔စဥ္ႏွင့္ အမွ် ေလ့က်င္ႏိုင္ပါလွ်င္ ခႏၶာကိုယ္ေရြ႕လ်ားမႈဆိုင္ရာ အသိဉာဏ္ ပိုမို ရင္သန္လာသည့္အျပင္ က်န္းမာေရးပါ ေကာင္းလာသည္။ ထိုသို႔ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ေလ့က်င့္ျခင္း မရွိခဲ့လွ်င္ တစ္ကိုယ္ရည္ က်န္းမာေရး ခ်ိဳ႕တဲ့ကာ ေနထိုင္ရာ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ က်န္းမာေရး တာဝန္ယူထားသည့္ အဖြဲ႕အစည္း(ဝါ) ဌာနမ်ားအတြက္ ေနာင္တြင္ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုး ျဖစ္လာပါသည္။ ခႏၶာကိုယ္ေရြ႕လ်ားမႈဆိုင္ရာ အသိဉာဏ္ကို ေလ့က်င့္ေပးျခင္းေၾကာင့္ အနာဂတ္က်န္းမာေရး ျပႆနာမ်ားကို ႀကိဳတင္ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါသည္။ အဆိုပါ အသိဉာဏ္ရင့္သန္လာျခင္းျဖင့္ ေန႔စဥ္လုပ္ငန္းခြင္တြင္ အၿမဲတမ္း လန္းဆန္းတက္ၾကြကာ အလုပ္ လုပ္ႏိုင္စြမ္း ပိုမို ျမင့္မားေစသည္၊ စုေပါင္းလုပ္ကိုင္မႈကို နားလည္တတ္လာသည္၊ တစ္ကိုယ္ေကာင္း စိတ္မ်ား ေလ်ာ့နည္းေစသည္၊ မွ်ေဝ ခံစား/ စံစား လိုစိတ္မ်ားျဖစ္ေပၚလာေစပါသည္။
၅။ သံစဥ္မွန္ အႏုပညာအသိဉာဏ္ (Musical Rhythmic Intelligence)
လူသားတို႔ ႏူးညံ့သိမ္ေမြ႕လာေစရန္ သံစဥ္မွန္ အႏုပညာအသိဉာဏ္ကို ပညာေရးတြင္ ေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးရပါသည္။ သံစဥ္မွန္ အႏုပညာအသိဉာဏ္ ရင့္သန္အားေကာင္းလာျခင္းျဖင့္ လူသားတို႔၏ စိတ္သဏၭာန္တြင္ သနားၾကင္နာမႈ၊ ကိုယ္ခ်င္းစာနာမႈမ်ား အားေကာင္းလာပါသည္။ ထို႔အျပင္ အလုပ္တစ္ခု တြင္ စူးစူး စိုက္စိုက္ လုပ္ကိုင္ႏိုင္လာသည္။ တည္ၿငိမ္ေသာ လူမႈဘဝပံုစံကိုပါ ေထာက္ပံ့ေပး ႏိုင္သည္။ နားလည္လြယ္ေေအာင္ ေျပာရလွ်င္ ဂီတ၊ အႏုပညာသည္ လူသားတို႔၏ သေဘာထားကို ႏူးညံ့သိမ္ေမြ႕ ေစပါသည္။ ထုိအသိဉာဏ္က လူသားတို႔ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး စာနာ နားလည္ ႐ိုင္းပင္းကူညီ ေသာစိတ္ဓာတ္ ကို ေမြးျမဴေပးပါသည္။
၆။ သဘာဝတရား အသိဉာဏ္ (Naturalist Intelligence)
သဘာဝတရားကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးတတ္ေစရန္အတြက္ သဘာဝတရားအသိဉာဏ္ကို သင္ၾကားေပးရ ပါသည္။ သဘာဝတရားအသိဉာဏ္ အားေကာင္းပါမွ သဘာဝတရားကို တန္ဖိုးထားတတ္ပါသည္၊ သဘာဝတစ္ရား၏ အလွကို ခံစားတတ္ပါသည္၊ သဘာဝတရား ၏ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ အေကာင္း/ အဆိုးကို နားလည္တတ္ၾကသည္။ အဆိုပါ အသိဉာဏ္ဖြံ႕ၿဖိဳးေသာ သူတို႔သည္ မိမိ ေနထိုင္ရာ ပတ္ဝန္းက်င္ သာမက ရွင္သန္ရာသဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ အားလံုးကိုပါ တန္ဖိုးထား ထိမ္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္တတ္လာသည္ ။ သဘာဝတရားအသိဉာဏ္ျမင့္မားမွသာ သဘာဝတရားကို ပ်က္စီးရာပ်က္စီးေၾကာင္း မႀကံေတာ့ပါ၊ ထို႔အျပင္ သဘာဝ သတၱေလာကႀကီးတန္ဖိုးကို နားလည္သူသည္ အမိေျမ၏ တန္ဖိုးကိုကား ေျပာစရာပင္မလိုေတာ့ပါ၊ အမိေျမကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးရန္ စာေရးၿပီး ကပ္ထား၍မရပါ၊ ေဆာင္ပုဒ္ႀကီး အႀကီးႀကီးေရးထားယံုႏွင့္ မလံုေလာက္ပါ၊ ခ်စ္ျမတ္ႏိုးတန္ဖိုးထားတတ္ေစရန္ ငယ္စဥ္ကပင္ စနစ္တက် ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရပါသည္။ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္၊ ႏိုင္ငံခ်စ္စိတ္ ရွင္သန္ထက္ျမက္ေရး အတြက္ အလြန္ အေရးႀကီးေသာ အသိဉာဏ္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုအသိဉာဏ္ကို ပညာေရးတြင္ ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရာ၌ သိပၸံႏွင့္ ပထဝီ ဘာသာရပ္မ်ားကို အေၾကာင္းျပဳခ်က္ မ်ားအျဖစ္ အသံုးျပဳၾကပါသည္။
၇။ လူမႈဆက္ဆံေရး အသိဉာဏ္ (Interpersonal Intelligence)
လူမႈပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ဝင္ဆန္႔ကာ အျခားသူမ်ား၏ အရည္အေသြး/ အရည္အခ်င္း၊ လုပ္ႏိုင္စြမ္းအား ခံစားခ်က္မ်ားကို နားလည္တတ္ေစရန္ လူမႈဆက္ဆံေရး အသိဉာဏ္ကို ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရပါသည္။ ထိုအသိဉာဏ္ ေၾကာင့္ စုေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္း၏ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား၊ မိမိ၏ မိတ္ေဆြ/ အေပါင္းအသင္းမ်ားအေပၚတြင္ရွိေသာ တာဝန္၊ ဝတၱရား၊ က်င့္ဝတ္ မ်ား၊ မိမိ၏ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ရွိေသာ တာဝန္ဝတၱရားမ်ားကို နားလည္သေဘာေပါက္ကာ လက္ခံက်င့္သံုးၾကပါသည္။ လူမႈဆက္ဆံေရး အသိဉာဏ္ ရင့္သန္သူမ်ားသည္ မိမိႏိုင္ငံႏွင့္ လူမ်ိဳးအေပၚရွိသည့္ တာဝန္ႏွင့္ ဝတၱရားမ်ားကို လက္ခံနားလည္ က်င့္သံုးၾကပါသည္။ တာဝန္သိေသာ ႏိုင္ငံသားေကာင္း တစ္ေယာက္ျဖစ္လာေစရန္ လူမႈဆက္ဆံေရး အသိဉာဏ္ကို အထူးေလ့က်င့္ေပးရပါမည္။
၈။ မိမိကိုယ္ မိမိသိေသာ အသိဉာဏ္ (Intrapersonal Intelligence)
မိမိ၏ ခႏၶာကိုယ္၊ မိမိ၏ ဂုဏ္သိကၡာ၊ အိေျႏၵ၊ အဆင့္အတန္း စသည္တို႔ကို ထိန္းသိမ္း ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္တတ္ ေစရန္ မိမိကိုယ္ မိမိသိေသာ အသိဉာဏ္ ကို ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရပါသည္။ ဤအသိဉာဏ္ျမင့္မားေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးထားေပးျခင္း မရွိပါက မိမိကိုယ္ကို တန္ဖိုးမထားတတ္ပါ။ မိမိကိုယ္ကို မိမိသိေသာ အသိဉာဏ္ဖြံ႕ၿဖိဳးသူမ်ားသည္ မိမိ၏ တာဝန္/ ဝတၱရား၊ မိသားစုအေပၚတြင္ရွိသည့္ တာဝန္/ ဝတၱရား၊ မိမိ၏ ၿမိဳ႕၊ ရြာ၊ ပတ္ဝန္းက်င္၊ ႏိုင္ငံ အပၚတြင္ရွိသည့္တာဝန္/ ဝတၱရားမ်ားကိုပါ ေကာင္းစြာ နားလည္ က်င့္သံုးၾကသည္။ သိုပါ၍ ႏိုင္ငံသားေကာင္းတစ္ေယာက္ ျဖစ္လာေစရန္၊ ႏိုင္ငံသားေကာင္း ပီသေစရန္ ဤအသိဉာဏ္ကို စနစ္တက် ေလ့က်င့္သင္ေပးရန္ အထူးအေရးႀကီးပါသည္။ ဤအသိဉာဏ္ျမင့္မားသူမ်ားသည္ အိမ္ေထာင္ဦးစီးေကာင္းမ်ား၊ မိမိ က်င္လည္ရာ ပတ္ဝန္းက်င္ ေနရာေဒသတြင္ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းမ်ား၊ မိမိတို႔၏ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ဦးေဆာင္ ဦးရြက္ ျပဳသူမ်ား ျဖစ္လာၾကပါသည္။
ယခုတင္ျပခဲ့သည့္ အသိဉာဏ္ (၈) မ်ိဳးကို ျမန္မာစာ၊ အဂၤလိပ္စာ၊ သခၤ်ာ၊ ပထဝီ၊ သမိုင္း၊ သိပၸံ၊ ကာယပညာ ႏွင့္ အႏုပညာ စသည့္ ဘာသာရပ္ မ်ားကို အေၾကာင္းျပဳကာ စနစ္တက် ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ ေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးရပါသည္။ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ အသိဉာဏ္မ်ားသည္ အေျခခံအဆင့္မွာပင္ ေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးရမည္ျဖစ္ၿပီး ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရန္ အသိဉာဏ္မ်ားစြာ ရွိပါေသးသည္။ ထိုရည္ရြယ္ခ်က္ ကို လြဲေခ်ာ္ၿပီး အမွန္တကယ္ အဓိကထား အေကာင္အထည္ေဖာ္ေလ့က်င့္ သင္ၾကားေပးရမည့္ အစား အေၾကာင္းျပဳခ်က္မ်ားျဖစ္သည့္ ဘာသာရပ္မ်ားကို အာဂံုေဆာင္ အလြတ္က်က္ ပံုစံျဖင့္ စခန္းသြားၾကလွ်င္ ကေလးငယ္မ်ား၏ ကိုယ္ပိုင္အေတြး၊ ကိုယ္ပိုင္ အသိဉာဏ္မ်ားဆံုး႐ႈံးကာ လြပ္လပ္စြာေတြးေခၚႏိုင္စြမ္း လည္း ေပ်ာက္ဆံုးသြားပါလိမ့္မည္။ မူလရည္ရြယ္ခ်က္ကို မွန္ကန္စြာ ေလ့က်င့္ေပးႏိုင္လွ်င္ လူသားေကာင္းက်ိဳးျပဳ လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ၾကသူမ်ားျဖစ္လာၿပီး မိမိကိုယ္ကိုလည္း ထိန္းသိမ္းလာႏိုင္ၾကကာ ျဗဟၼစိုရ္တရားမ်ား ျဖစ္တည္လာ၍ ေလာကပါလတရားမ်ား ထြန္းကားလာပါလိမ့္မည္။ ပညာေရးစနစ္၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ က်န္းမာႀကံခိုင္၍ ဉာဏ္ရည္ျပည့္ဝသည့္ ႏိုင္ငံသားေကာင္းမ်ား ေမြးထုတ္ေပးႏိုင္ရန္ႏွင့္ တိုင္းျပည္၏ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈစြမ္းအား ျမင့္မားလာေစရန္ ျဖစ္သည့္အတြက္ ဆရာ/ ဆရာမမ်ား အေနျဖင့္ မိမိပခံုးေပၚတြင္ ရွိေနေသာ သင္ၾကားေရးတာဝန္ကို အဓိက ရည္မွန္းခ်က္မ်ား အပ်က္မခံဘဲ ရင္ႏွင့္အမွ် သင္ၾကားေလ့က်င့္ေပးရပါမည္။ ႏိုင္ငံေတာ္အေနျဖင့္လည္း ဆရာ/ ဆရာမမ်ား ေဖာ္ျပပါကဲ့သို႔ စနစ္တက်ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးႏိုင္ေစရန္ ျမန္မာျပည္ တစ္နံတစ္လ်ား အေျခခံပညာအဆင့္မွသည္ အဆင့္ျမင့္ပညာအဆင့္အထိ သင္ၾကားမႈ/ သင္ယူမႈအတြက္ အေျခအေန ေကာင္းမ်ားကို အခ်ိန္မီဖန္တီးေပးရပါမည္။ သို႔မွသာ အေယာက္စီတိုင္း ကိုယ္ပိုင္ အသိဉာဏ္၊ ကိုယ္ပိုင္ အေတြးအေခၚ၊ ကိုယ္ပိုင္ အယူအဆမ်ားျဖင့္ ကိုယ္တိုင္ဆႏၵရွိရာလမ္းကို လြပ္လပ္ မွန္ကန္စြာေရြးခ်ယ္ႏိုင္ၿပီး ႏိုင္ငံသားတို႔၏ ဆႏၵႏွင့္ ဘဝ တစ္ထပ္တည္းက်ကာ ႏိုင္ငံသားတုိင မိမိခ်စ္ျမတ္ႏိုးရာ လုပ္ငန္းခြင္တြင္ ေပ်ာ္ရြင္စြာ တာဝန္ယူ ႏိုင္ၾကမည္ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ပါလွ်င္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရ ႏွင့္ ျပည္သူတစ္ရပ္လံုး၏ ဦးတည္ခ်က္ျဖစ္ေသာ ေခတ္မီဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေသာ စည္းကမ္းျပည့္ဝသည္ ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံေတာ္သစ္ဆီသို႔ အျမန္ခ်ီတက္ ေရာက္ရွိႏိုင္ပါလိမ့္မည္။ သက္ဆိုင္ရာ တာဝန္ရွိသူမ်ား ေတြးဆႏိုင္ၾကပါေစေၾကာင္း နားလည္သမွ် တင္ျပလိုက္ပါသည္။
Ref: "Modern Education Outlook & Character Education" by ILBC
"Research on Multiple Intelligences Teaching and Assessment" by Jingchen Xie and Ruilin Lin (Chienkuo Technology University, Taiwan)
"Howard Gardner's Theory Multiple Intelligences" (Northern Illinois University, Faculty Development and Instructional Design Center)
"Multiple intelligences" by TE Editor
(http://www.teachingenglish.org.uk/articles/multiple-intelligences)
ေအာင္ကိုုကို(အမ္း)
--
Posted By Blogger to
လူဗိုလ္ဟူသည္ ... at 3/09/2013 03:33:00 AM
--
ေမွာ္ဆရာအဖြဲ ့မွ ေန ့စဥ္ေမးလ္မ်ား ရယူလိုပါက
http://groups.google.com/group/mrsorcerer/subscribe?hl=en ကို ႏွိပ္ျပီး မန္ဘာ၀င္ႏိုင္ပါသည္ ။
မန္ဘာ၀င္မ်ား မိမိတို.သိထားသည္မ်ားကို မွ်ေ၀လိုပါက mrsorcerer@googlegroups.com သို. ေမးလ္ပို.ႏိုင္ပါသည္ ။
ေမွာ္ဆရာအဖြဲ ့မွ ႏႈတ္ထြက္လိုလွ်င္ mrsorcerer+unsubscribe@googlegroups.com ကိုႏွိပ္ျပီး ေမးလ္ပို.ပါ ။
စာလက္ခံလိုသည့္ပံုစံ ျပင္လိုလွ်င္
http://groups.google.com/group/mrsorcerer?hl=en ကို သြားပါ ။
ေမွာ္ဆရာ အဖြဲ ့၏ စည္းကမ္းမ်ားကို သိလိုလွ်င္
http://groups.google.com/group/mrsorcerer/browse_thread/thread/af2f4a1d44d4d909?hl=en တြင္ ဖတ္ရႈႏိုင္ပါသည္ ။
Facebook (FB) ေမွာ္ဆရာအဖြဲ႔သို႔ Mail ပို႔လိုလွ်င္ mrsorcerer2@groups.facebook.com
FB ေမွာ္ဆရာအဖြဲ႔သို့ ၀င္ရန္
http://www.facebook.com/home.php?sk=group_173571176006981&ap=1 ေမွာ္ဆရာ အဖြဲ ့ႏွင့္ပက္သက္၍ ေ၀ဖန္အၾကံျပဳလိုပါက >>>
ဦးဦး ေမွာ္ဆရာ ( mrsorcerer9@gmail.com, mrsorcerer27@gmail.com ) ထံသို.
ေပးပို.ႏိုင္ပါသည္ ။
ခင္မင္စြာျဖင့္
ဦးဦး ေမွာ္ဆရာ
---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "ေမွာ္ဆရာ အဖြဲ ့ ( Ѧя Ƨσяcɛяɛя )" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to mrsorcerer+unsubscribe@googlegroups.com.
For more options, visit
https://groups.google.com/groups/opt_out.
